دیروز نمايشگاه بين المللي فرش در قصر نمايشگاهي عشق آباد پايتخت جمهوري ترکمنستان با حضور مقامات دولتي، سفراي خارجي مقيم اين کشور و کارشناسان و هنرمندان فرش دستباف گشايش يافت.
به گزارش ایرنا "قربان قلي بردي محمداف" رييس جمهوري ترکمنستان در پيامي به اين نمايشگاه گفت که قالي دستباف ترکمني يکي از نمادها و افتخارات ملي کشور محسوب مي شود.
خانم "مارگاريتا آکنيازوا" رييس بخش نمايشگاهي اتاق صنايع و بازرگاني ترکمنستان نيز در حاشيه نمايشگاه بين المللي قالي اين کشور گفت: اين نمايشگاه به مناسبت جشن قالي ترکمن به مدت سه روز درحال برگزاري است.
وي افزود: هشتمين همايش کارشناسان انجمن جهاني قالي دستباف ترکمن نيز در حاشيه اين نمايشگاه با حضور نمايندگان حدود 10 کشور از جمله جمهوري اسلامي ايران روز شنبه برگزار مي شود.
در اين نمايشگاه، شرکت هاي دولتي و خصوصي فرش ترکمن و همچنين شرکت هاي خارجي توانمندي و نمونه هاي از خلاقيت هاي هنري در رشته قالي را در معرض ديد عموم قرار داده اند.
به گزارش خبرنگار ايرنا از عشق آباد، جشن قالي ترکمن هرسال در آخرين يکشنبه ماه مه با هدف احياي فرش ترکمن به عنوان يکي از مواريث فرهنگي ملت ترکمن برگزار مي شود.
قاليبافان تركمنستان در سال ‪ ۲۰۰۷‬ميلادي بيش از ‪ ۴۰‬هزار مترمربع فرش تركمني توليد كردند كه بر اساس گزارش‌هاي منابع رسمي، ميزان توليد فرش هاي دستباف در كارگاه‌هاي توليد اين كشور ‪ ۱۵‬برابر بيشتر از تعهدات آن ها بوده است.
تركمن‌ها همواره قالي، اسب، خربزه و سگ‌هاي اصيل خود را به عنوان ثروت ملي خود تلقي مي‌كنند و حتي در ارتباط با فرش دستباف، جشن ملي قالي برگزار مي‌كنند.
بيشترين بافندگان فرش تركمن در مناطق همجوار با مرز جمهوري اسلامي ايران ساكن هستند.
صنعت نساجي نيز يكي از بخش‌هاي مهم اقتصاد تركمنستان است و به همين دليل در سال‌هاي پس از استقلال، دهها كارخانه مجهز نساجي با مشاركت شركت هاي خارجي در اين كشور آسياي مركزي احداث شده است.
تركمنستان تاكنون براي توسعه صنعت نساجي خود بيش از يك ميليارد دلار سرمايه‌گذاري كرده و هم اكنون نيز تسهيلات زيادي براي سرمايه‌گذاران خارجي در اين بخش از صنعت ارايه مي‌دهد.

نمایشگاه فرش و کفپوشهای دموتکس خاورمیانه (DOMOTEX Middle East) ازتاریخ 25 تا 27 ماه می (5 تا 7 خرداد) در مرکز نمایشگاهی دوبی برگزار می شود.
در نمایشگاه امسال 280 شرکت کننده از 36 کشور حضور دارند و برگزارکنندگان پیش بینی می کنند شاهد فروش بیش از 100 میلیون دلار باشند.
این نمایشگاه توسط Deutsche Messe (از مهمترین شرکتهای سازماندهی نمایشگاههای تجاری) برگزار می شود.
دموتکس آسیا (کفپوش چین) که در شانگهای واقع است، بزرگترین نمایشگاه تجاری بین المللی صنعت کفپوش در آسیاست که با توجه به بازار خاورمیانه و آفریقای شمالی، مرکز آن در دوبی واقع است.
در همین زمینه پایگاه اینترنتی Tradearabia در خبری از حضور چند فرش شاخص ایرانی از جمله فرش تمام ابریشمی "زهره" خبر داده است که بیش از یک میلیون دلار ارزش دارد.
این فرش که تولید تبریز است، در ابعاد 5*8 متری و با 40 میلیون گره و در مدت زمان 10 سال بافته شده است.

روزنامه نشنال در گزارشی به بررسی افزایش بی سابقه بهای فرش دستباف ایران در بازارهای امارات پرداخته است. این گزارش بدون نقد و اظهار نظر و صرفاً به منظور آگاهی یابی فعالان حوزه فرش از برخی بازتابهای رسانه ای در آن سوی مرزها در پی می آید:

نشنال در گزارشي در باره افزايش بهاي قالي ايران در بازارهاي امارات عربي متحده نوشت: در حالي که افزايش قيمت فرش هاي ابريشمي، پشمي يا پنبه اي توليد شده در کشورهاي هند، پاکستان و چين در سال گذشته حدود پنج درصد بود، بهاي قالي هاي ايراني تا 50 درصد افزايش يافته است.

به گزارش گروه اخبار صوتي تصويري ایرنا، اين روزنامه چاپ ابوظبي افزود: قيمت يک فرش ابريشمي نفيس آبي و کرم ايراني که سال گذشته 12 هزار درهم بود، اکنون به 22 هزار درهم رسيده است.
نشنال اضافه کرد: تورم موجود در ايران به علت فشارهاي ناشي از تحريم هاي آمريکا و سازمان ملل تشديد و دو رقمي شده است، به گونه اي که حتي در انتخابات اخير مجلس اين کشور نيز گراني يکي از مسائل اصلي مورد بحث بود.
به نوشته نشنال، توليد کنندگان مشهور قالي در شهر باستاني اصفهان و ديگر نقاط اين کشور که براي قالي هاي دستباف ظريف، شناخته شده هستند، اکنون بهاي بيشتري براي توليدات خود درخواست مي کنند.
به گفته يک دست اندکار بازار فرش ابوظبي، هنگامي که در افغانستان مشکلاتي (جنگ) بروز کرد، بسياري از قاليبافان اين کشور به ايران مهاجرت کردند، اما اکنون به دليل گراني، ايران را ترک مي کنند.
جوانان ايران نيز ديگر از اين حرفه استقبالي نمي کنند و به صنايع و حرفه هاي ديگر يا تحصيل دانشگاهي رو مي آورند.
اين روزنامه اماراتي افزود: تجارت قالي ايران از ده ها سال پيش بر روابط غيررسمي ميان فروشندگان و خريداران همچنين شهرت مراکز قالي بافي و خانواده هاي مالک آنان استوار بوده است و شرکت هاي انگشت شماري مي توانند، به طور رسمي آماري از فروش خود ارائه دهند.
با اين حال به گفته اين فروشنده فرش در بازار ابوظبي، در 18 سال اخير افزايش اين چنيني بهاي فرش و قالي مشاهده نشده است.
نشنال به ذکر اين که "محمود احمدي نژاد" رييس جمهوري ايران مشکلات اقتصادي جهان و مخالفان کشورش را عامل افزايش هزينه هاي زندگي معرفي کرده است، به نقل از "ناصر هاشم پور" معاون شوراي بازرگانان ايراني مقيم دبي نوشت:
"فقراي ايران فشار اين بحران را تحمل مي کنند و بافندگان قالي و فرش ايراني نيز از جمله آنها به شمار مي روند."
هاشم پور افزود: با سقوط ارزش ريال، توليدکنندگان وادار به بالا بردن قيمت فرش شده اند.
وي متذکر شد: آنان قبلا ارزش کار خود را نمي دانستند، اما اکنون فهميده اند که دو يا سه نفر که به مدت دو يا سال براي بافتن يک فرش تلاش مي کنند، بايد دستمزد بيشتري دريافت کنند.

خراسان:
استان خراسان در حال حاضر با مساحتي در حدود 2/313337 کيلومتر تقريباً يک پنجم سطح کشور در شرق ايران قرار گرفته است. اين استان از شمال به کشورهاي شوروي و از مشرق به افغانستان و شوروي و از جنوب به استانهاي سيستان و بلوچستان و کرمان و از مغرب به استانهاي يزد اصفهان، سمنان و مازندران محدود است شهرهاي عمده استان خراسان شامل: مشهد، درگز، بجنورد، اسفراين، نيشابور، سبزوار، تربت‌حيدريه، تربت‌جام، کاشمر، فردوس، طبس، تايباد، سرخس، قاين و نهبندان مي‌باشد.

سابقه قاليبافي در خراسان:
با توجه به قراين و برخي اسناد موجود و تصاوير باقي‌مانده از نقاشي‌هاي قرون 9 و 8 هجري تصاوير زيادي از انواع قالي‌ها با نقوش متعدد اعم از هندسي و حتي نقوش لچک و ترنج و اسليمي ديده مي‌شود. بدون شک قاليبافي در آن زمان جزو صناعات مهم شهر هرات بود که جزو خراسان به حساب مي‌آمد.
قديمي‌ترين قالي خراسان مربوط به 160 سال پيش(که قالي‌بافي مشهد داراي همين سابقه است) با ابعاد 4×3 متر با طرح زيباي اسليمي دوره صفوي مي‌باشد ، متن آن قرمز لاکي و حاشيه اي به رنگ آبي دارد.

مهمترين مراکز قاليبافي:
مراکز مهم قاليبافي استان خراسان در حال حاضر عبارتند از:
خراسان رضوي، مشهد، نيشابور، سبزوار، کاشمر
خراسان شمالي: قوچان، شيروان، بجنورد
خراسان رضوي، تربت جام و تربت حيدريه، طبس، بيرجند، گناباد

سابقه قاليبافي در مشهد:
مشهد مرکز استان خراسان و يکي از کانونهاي قاليبافي ايران است. اين شهر به خاطر وجود آرامگاه هشتمين پيشواي شيعيان حضرت رضا داراي شهرت زيادي است. تعيين تاريخ دقيق براي شروع قاليبافي در مشهد امکان پذير نيست اما طبق نوشته‌ها و مدارک موجود، قديمي‌ترين قالي موجود منسوب به اين شهر متعلق به دوره شاه‌عباس صفوي طي سالهاي 1038 ـ 999 هجري قمري است. مراکز مهم قاليبافي در مشهد: طرقبه، شانديز، جاغرق، زشک و نوغنداست.

رنگ و طرحهاي مورد استفاده در قالي مشهد:
گلهاي بزرگ شاه‌عباسي شبيه طرحهاي اصيل هراتي، طرحهاي افشان لچک و ترنج با حاشيه‌هاي کتيبه‌اي ،انواع طرحهاي گل فرنگ، طرح لچک و ترنج سعدي ( از طرحهاي جنوب خراسان «بيرجند» است) نيز اخيراً در مشهد ديده مي‌شود. رنگ‌هاي قرمز سير (قرمزدانه)، عنابي، کرم، انواع سبز، آبي و سرمه‌اي و قهوه‌اي از عمده رنگ‌هاي مورد استفاده در قالي‌هاي امروز مشهد است.
(مشهد – عمو اوغلی)،(مشهد – عليخان- عمو اوغلی)

ويژگي بافت، دار و ابعاد قاليهاي مشهد:
در قالي مشهد دو نوع بافت فارسي و ترکي باف ديده مي‌شود. دارهاي قالي‌بافي همگي از نوع عمودي و ثابت هستند. پشم به عنوان پرز قالي و نخ پنبه به عنوان تاروپود تنها مواد اوليه مورد مصرف مي‌باشد در نمونه‌هاي قديمي و مشهور قالي مشهد استفاده از ابريشم نيز ديده مي‌شود. ابعاد متداول قالي مشهد 6 متري، 12 متري، 15 متري و حتي ابعاد متغير ديده مي‌شود.

طراحان و توليدکنندگان قالي مشهد:
محمود عمواوغلي، عبدالمجيد عمواوغلي، عليخان عمواوغلي، محمد ابراهيم مخملباف، حاج علي آقا خامنه‌اي، عباسقلي صابر، حاج غلامرضا اخوان نساج، حاج علي مدد، شيخ پورنگي، حاج عبدل مومني، خليل خديوي، حيدر حيدرپورکافي، کاظم شش‌کلاني، قاضي خاني، محمد مهدي مخلباف و محمد رضا مخملباف از توليد کنندگان قالي مشهد هستند.
از طراحان معروف عليپور، ميرزاحسن زرين کلک، ميرزا حسن طرحچي، عبدااحميد صنعتکار، حاج سيد مهدي جواهر قلم، حاج سيد مهدي يزدي و محمد حسين فخرالواعظين مهدوي را مي‌توان نام برد که از قديم تا به امروز در کار طراحي مشغول مي‌باشند.

سابقه قاليبافي در بيرجند:
بيرجند از شهرستانهاي جنوب شرقي خراسان و دومين کانون مهم قاليبافي خراسان پس از مشهد مي‌باشد.
براساس مطالعات انجام شده مي‌توان سابقه‌اي حداقل 200 ساله براي قالي بيرجند در نظر گرفت.درخش و مود  قديمي‌ترين و مشهورترين مناطق قاليبافي حومه بيرجند ميباشند.
درخش سومين کانون مهم بافندگي در خراسان است. از ديگر مراکز مهم قاليبافي در بيرجند:  چاج آسيابان، مك ، موز خاص، کوشکک، دره عباس، دژنوک، سرچاه، فصل‌آباد، تكاب، نوفرست، مي‌باشند.
طرحها و رنگهاي مورد استفاده در قاليهاي بيرجند:
انواع طرحهاي ماهي درهم سبكهاي لچك و ترنج و سرتاسري و طرح بته اميري و لچك ترنج سعدي . همچنين استفاده از يك ترنج بزرگ و گاهي نقوش پرندگان با نگاره‌اي از بته در قالي‌هاي بافت درخش.عمده رنگهاي به كار رفته  در قالي‌هاي بيرجندعبارتند از :لاکی سیر و روشن،كرم ،نخودي ، سرمه اي
(بيرجند)

ويژگيهاي دار ،بافت وابعاد در قاليهای بيرجند:
در قالي بيرجند، گره فارسي و به صورت جفتي رايج است. ابعاد قاليهاي بيرجند عبارتند از 6 و 9 و 12متر مربع و ابعاد كوچکتر قاليچه يا ذرع و نيم در حال حاضر رواج ندارد. رجشمار قاليهاي بيرجند 30 تا 40 و حداکثر 45 است و دارهاي قاليبافي عمودي و متحرک مي باشند.

طراحان و توليدکنندگان قالي بيرجند:
توليدکنندگان مشهور: ميرزاعلي درخش، شرکت شرق بيرجند، دکتر عبدالعلي احمد، عبدالمجيد جمشيدي، حاج قاسم خامنه‌اي، غلامحسين کاميابي، ابوالقاسم ملک، غلامرضا بازرگان، فرسات و حاج حسين اميني است.
طراحان مشهور فرش: محمد علي صميمي در حال حاضر و محمود کريم کرماني و محمد حسن لطفي از طراحان قديمي هستند.

کاشمر:
يکي از شهرهاي خراسان رضوي است. نام پيشين  آن ترشينه بوده است. اين شهر از شمال به سبزوار و نيشابور از مشرق به تربت حيدريه از جنوب به گناباد و فردوس و طبس و از مغرب به شاهرود محدود است. کاشمر تا مرکز استان خراسان 230 کيلو فاصله دارد.

سابقه قاليبافي در کاشمر:
طبق اسناد و مدارک شروع بافت در کاشمر به سالهاي 1260 تا 1280 هجري شمسي باز مي‌گردد.  محمد کرماني اولين استادکار قاليباف در منطقه كاشمر و از روستاي فروتقه آغاز گرديد.
مراکز مهم قاليبافي در کاشمر: روستاي فروتقه، کاژخانه، فداخن، فرگ، تربقان، رزق‌آباد، خليل آباد و بردسکن مي‌باشد.

رنگها و طرحهاي مورد استفاده در قالي کاشمر:
انواع طرحهاي زير خاکي، افشان شاه‌عباسي، لچک و ترنج به سبک مشهد، انواع طرحهاي نايين کل فرنگ همچنين طرحهاي تصويري، نقوش قاليهاي معاصر کاشمر را تشکيل مي‌دهد.
رنگ‌هاي مورد استفاده در قالي کاشمر عموماً روشن و به لاکي گل خاري معروف است.

ویژگی بافت، دار و ابعاد در قالیهای کاشمر:
در قالی کاشمر هم از گره ترکی و هم از گره فارسی استفاده می‌شود. دارهای قالی بافی عمودی و ثابت هستند در قالیهاي كاشمر همیشه از نخ پنبه برای تار و پود و پشم برای پرز فرش استفاده می‌شود و همچنین ابریشم به صورت بسیار محدود کاربرد دارد. رجشمار قالی کاشمر بین 30 و حداکثر 40 رج است، مهمترین ابعاد قالی کاشمر 3×2 و 5/3×5/2 متر مربع و بعضاً بزرگتر است.

 طراحان و توليد كنندگان فرش در كاشمر:
عزيزاله خاني، احمد ترك، حاج عباس گلستاني، محمد حسين وزان، غلامرضا عابديني، محمد مشتاقي و علي اصغر مسافر از مهمترين توليد كنندگان قالي‌هاي كاشمر در طي 70 سال اخير بوده و هستند.

بلوچ نشين خراسان:
منطقه‌اي در خراسان پيرامون تربت حيدريه، خواف ، رشخوار، محلات، زواره، كاشمر، سرخس تربت جام و قائن محل استقرار بخشي از عشاير ايراني بلوچ است كه در بين اين نقاط تربت حيدريه، تايباد و سرخس و حتي مشهد مركز تجمع آنها به شمار مي‌آيد.

 طرح هاورنگ‌هاي مورد استفاده در قالي‌هاي بلوچ:
طرح‌هايهاي قاسم آبادي سالار خاني ، گلداني، سجاده‌اي سه برگي، سه قابي ، كلاه‌دراز ، سه خشتي ، گاو و برج، سنگ چولي، گل شفتالو، فتح‌اله‌خاني، يعقوب خاني، مددخاني، علي‌اكبرخاني، گوزني، چشمه گل، دخترقاطي، كله فندقي يا كل شيفي، طاووسي ، گل بادامي، برگ تاكي، گل اشرفي، گل‌ستاره، تيسمنگ، چهار مرغ، عبدالسرخ كاشمر، پرجكلي كشميراز مهمترين طرح‌هاي قاليچه‌هاي بلوچ هستند كه به صورت ذهني بافته مي‌شوند.
رنگ قاليچه‌هاي بلوچ تيره است و از تركيب مايه‌هاي قرمز وسياه همچنين قهوه‌اي سير، شتري و سرمه‌اي سير به دست‌ مي‌آيد، در سالهاي اخير با افزايش مهاجرت اخانمنه به داخل ايران بسياري از طرح‌ها در هم آميخته و در بسياري از موارد باعث ايجاد مشكلات در تشخيص بافته‌ها مي‌‌گردد.

(قاليچه بلوچ خراسان)،(قاليچه بلوچ خراسان 1)

ويژگي بافت دار و ابعاد فرش در قالي‌هاي بلوچ خراسان :
شيوه بافت يك پود ( يك پود نازك) مهمترين ويژگي قاليچه‌هاي بلوچي مي‌باشد هم چنين گره فارسي در بين بافت قاليهاي بلوچ اين مناطق رايج است. استفاده از موي بز در كنار پيچ فرش‌ها از ويژگي قاليچه‌هاي قديمي بلوچ مي‌باشد. و حال كاربرد پشم بجاي موي بز افزايش مي‌يابد.

طبس:
اين شهر در فاصله 600 كيلومتري جنوب مشهد و يكي از شهرهاي كويري استان خراسان است، كه در جنوب غربي آن قراردارد سابقاً به آن دروازه خراسان مي‌گفتند از شمال به كوير نمك و از شرق به بيرجند وفردوس، از جنوب به كوير لوت و استان كرمان از مغرب به كوير لوت و يزد محدود است. اين شهر در كنار كوير بزرگ ايران قرار گرفته و اكثر راههايي كه از كوير عبور مي‌كرد و به اين شهر منتهي مي‌شود.

سابقه قاليبافي در طبس:
سابقه قاليبافي در طبس به قرن اخير باز مي‌گردد استان نجدشيباني اولين توليد كننده فرش‌هاي  طبس بود مراكز مهم قاليبافي در طبس در خود طبس در روستاهاي آن از جمله كريت، عشق آباد حلوان بافته مي‌شود.

رنگ‌هاي طرح‌هاي مورد استفاده در قالي طبس:
طرح‌هاي لچك و ترنج ساده، طرح‌هاي نائين نيز در طبس بافته مي‌شوند. رنگ‌هاي بكار رفته در قاليبافي سفيد، خاكي روشن، خاكي سير، آبي روشن، آبي سير، كرم، لاجوردي ، قهوه‌اي ، يشمي، فيروزه‌اي عنابي و لاكي مي‌باشند.

ويژگي بافت، دار و ابعاد در قالي‌هاي طبس:
نوع گره مورد استفاده در كاشمر به صورت فارسي و جفتي فارسي است ، رجشمار قالي‌هاي طرح نائين 30، 40 ودر برخي موارد رجشمارهاي بالاترنيز ديده مي‌شود. ابعاد رايج در فرش‌هاي امروز طبس عموماً2×3 و 5/3 × 5/2 متر مربع مي‌باشد.

طراحان و توليد كنندگان قالي طبس:
مهدي عطاري، محمد نخعي، قاسم نيا، محمد علي مقداري، عباس علي غلامي، محمد حسن نصيري و جلال رسولوف از مشهورترين توليد كنندگان قالي‌هاي معاصر طبس هستند. همچنين توكل‌فتحي، عبداله‌فتحي، محمدصفرزاده، محمد رضا شيباني، ماشاءالله هادي، حسن سلطاني، حسين فتحي از طراحان دهه اخير و امروز قالي طبس مي‌باشد.

سبزوار:
شهرستان سبزوار تا تهران 654 كيلومتر فاصله دارد از شمال به ميان آباد از مشرق به شهرستان نيشابور و از جنوب به شهرستان كاشمر و از مغرب به شهرستان شاهرود محدود است، اين شهر در دوره‌هاي اسلامي ولايت بيهق و داراي دو شهر سبزوار و خسروگرد بود كه بيش از يك فرسنگ با يكديگر فاصله نداشتند اين شهر در حمله مغول ويران شد و در سال 737 هجري قمري پايتخت سلسله سربداران شد.

سابقه قاليبافي در سبزوار:
تاريخ معاصر قالي سبزوار مربوط به قرن اخير ‌مي‌باشد. قاليبافي توسط دو برادر از اهالي آذربايجان به سبزوار وارد شد ولي به طور كلي مي‌توان سابقه 70 و حداكثر 90 سال براي قالي سبزوارمتصور شد.
مراكز مهم قاليبافي در سبزوار، روستاهاي فعال در قاليبافي اين استان عبارتند از ميج، البلاغ، حسين آباد، مهري شني، حصار سرخ، چاه‌سوخته، سنگرد، حسين آباد، شامكان، ده حسيني و احچنگ

طرح‌ها و مواد رنگ‌هاي مورد استفاده در قالي سبزوار:
انواع طرح‌هاي لچك و ترنج شاه عباسي، افشان و دسته‌گلي به همراه طرح معروف زير خاكي از مهمترين طرح‌هاي مورد استفاده در قالي‌هاي قديم و امروز سبزوار است.انواع طرحهاي نائين و مينا خاني و طرح‌هاو نقش‌هاي متداول استان به ويژه مشهد و نيشابور مورد استفاده قرار مي‌گيرد.
(سبزوار)

ويژگي‌هاي بافت دار، ابعاد در قالي‌هاي سبزوار:
گره مورد استفاده اغلب تركي است. دارهاي قاليبافي از نوع عمودي و ثابت است. قالي‌هاي سبزوار بيشتر ابعاد بزرگ مانند 6 و9 و 12 متر مربع است رجشمار قالي‌هاي قديم و جديد سبزوار از 25 تا 35 رج متغير است.

 طراحان و توليد كنندگان قالي سبزوار :
غلامرضاچشمي، حسن فيض آبادي و حسين فيض ‌آبادي، حاج حسن چشمي، جاج حسن تقدسي، حاج حسن صوفيان از معروفترين توليد كنندگان قالي قديم و امروز سبزوار هستند از لحاظ طراحي شهر سبزوار هيچگاه داراي طراح  معروفي نبوده و طرح‌هاي مورد نياز عموماًً از شهرهاي نيشابور، مشهد و كاشمر تهيه شده است.

گناباد:
گناباد در فاصله تقريبي 270 كيلومتري جنوب مشهد قراردارد از شمال به كاشمر و تربت حيدريه ، از جنوب به فردوس و قاين، از غرب به بجستان و كوير نمك و از شرق به دشتهاي شرقي تا افغانستان محدود مي‌شود .گناباد از شهرهاي قديمي است و بناي آن را به شاهان هخامنشي نسبت مي‌دهند.

سابقه قاليبافي در گناباد:
سابقه قاليبافي به سالهاي قبل از جنگ جهاني دوم (1318) باز مي‌گردد. قاليبافي در سالهاي گذشته نسبت به امروز از رونق زيادي برخوردار بوده است .مراكز مهم قاليبافي در گناباد ،روستاهاي باغ آسياب و بيلند مي‌باشد.

رنگ و طرحهاي مورد استفاده در قالي‌هاي گناباد:
طرحهاي لچك و ترنج شاه‌عباسي و افشان شاه عباسي با رجشمار پائين از ويژگيهاي قالي‌هاي اين منطقه هستند و در حال حاضر بزرگترين كارخانه‌ي رنگرزي گياهي در گناباد فعاليت خود را آغاز كرده است. بافت قاليبافي نائين با طرح و رنگ آميزي آن در گناباد رواج دارد.
(درخش)

ويژگي بافت دار و ابعاد در قالي‌هاي گناباد:
گره مورد استفاده تركي و فارسي به صورت توأمان مي‌باشد. ابعاد قالي‌ها عمدتاً 3 × 2 و 5/3×5/2 مي‌باشد رجشمار فرش‌ها 30 و 35 مي‌باشد و ندرتاً از 40 رج تجاوز مي‌نمايد.

قوچان، شيروان ، بجنورد، درگز:
عمده مناطق مذكور محل زندگي كرداني است كه در طي سد ه هاي اخير توسط حكومت‌هاي مركزي از غرب كشور به اين مناطق كوچ داده شده‌اند. البته امروز گرايش به قاليبافي سبك نائين و كاشان و حتي كرمان ديده شده است.

نيشابور
نيشابور در فاصله‌ي 140 كيلومتري غرب مشهد قرار دارد از مشرق به مشهد، از شمال به قوچان و اسفراين ، از غرب به سبزوار و از جنوب به كاشمر محدود است. اين شهر در طول تاريخ پر حادثه خود بارها مورد هجوم اقوام بيگانه قرار گرفت و به شدت آسيب ديد. اين شهر موطن تعدادي از بزرگان و عالمان به ويژه شاعران بزرگي همچون عمرخيام و عطار نيشابوري و همچنين نقاش برجسته كمال الملك مي‌باشد.

 

سابقه قاليبافي در نيشابور:
بر اساس مطالعات موجود تاريخ شروع قاليبافي و گسترش آن در نيشابور به سالهاي پس از جنگ دوم جهاني باز مي‌گردد. و كارگاههاي قاليبافي در كاروانسرايي كه حال ساختمان فعلي دارايي است داير بود. استاد كاران ماهر از شهرهاي مجاور نظير سبزوار و كاشمر به نيشابور دعوت شدند. حبيب الله فكور و حسين گلابتوني از پيشكسوتان قاليبافي معاصر مي‌باشند.
مهمترين مناطق قاليبافي حومه نيشابور در روستاهاي گرينه، دررود، باغ شن، خردعليا، بزغان، سيد آباد ، سرچاه، معدن و سليماني، اسحاق آباد و سلطان آباد از مهمترين مراكز قاليبافي نيشابور هستند همچنين روستاهاي بزرگ صفي آباد و بام نيز از مراكز عمده توليد قالي نيشابور هستند.

رنگ و طرح‌هاي مورداستفاده در قالي نيشابور:
از گذشته طرحهاي قالي مشهد در قاليبافي نيشابور مورد استفاده قرار مي‌گرفت. استفاده از طرح‌هاي افشان سراسري با استفاده از گلهاي بزرگ شاه عباسي و طرح‌هاي زير خاكي از متداول‌ترين طرح‌هاي قالي‌هاي اين دوره محسوب مي‌شود در حال حاضر طرح‌هاي ميناخاني ورامين، كاشان و نائين در نيشابور بافته مي‌شود استفاده از رنگ‌هاي شيميايي در حال حاضر باب شده است.

ويژگي بافت، دار و ابعاد فرش در قاليبافي نيشابور:
گره فارسي و جفتي بافي در فرش نيشابور رواج دارد ابعاد فرش نيشابور 6 و 9 متر مربع است. دارها از نوع عمودي و ثابت هستند رجشمار  اغلب قالي‌هاي امروز نيشابور بين 25 و حداكثر 35 رج مي‌باشد ولي در مواردي فرشهايي با رجشمار ريزترنيز ديده مي‌شود.

طراحان و توليد كنندگان فرشهاي نيشابور:
حسين گلابتوني، حبيب الله فكور، غلامرضامزدوكار مشهورترين توليد كنندگان قديمي قاليبافي نفيس و معروف نيشابور بوده اند اما درخصوص طرحهاي قالي شهر نيشابور، هم اكنون از طراحان شهر مجاوركمك مي گيرند.

 

نمونه طرح ها :

 

بیرجند ( لچک ترنج ـ خواستگاه : مود ـ ۲۲۱*۱۴۷ )

---

                                         

طرح تکراری ـ  بلوچی ـ ۱۶۵*۳۵۸ ـ ربع دوم قرن ۱۳ هجری شمسی

                                               

طرح افشان مشهد ۳۹۹*۲۹۹ قرن ۱۴ هجری شمسی

                                      

 

                                                        مرکز ملی فرش

نخستین جشنواره استانی فرش در خراسان رضوی پنجم خرداد ماه امسال در مشهد مقدس برگزار می شود.
دبیرخانه این جشنواره مستقر در سازمان بازرگانی استان خراسان رضوی در فراخوانی از همه فعالان فرش دستباف استان خواسته است تا به اداره فرش سازمان یاد شده مراجعه کنند و آمادگی خود را برای شرکت در بخش انتخاب برترینها اعلام کنند.
در این فراخوان از عموم طراحان، نقاشان، رنگرزان، تولیدکنندگان مواد اولیه، بافندگان، قالیشویان، مجتمعهای متمرکز و غیرمتمرکز تولید فرش، رفوگران و مرمت کاران، ناظران فنی، طراحان و سازندگان ابزار و تجهیزات، تعاونی ها، فروشندگان، صادرکنندگان، تبلیغگران و کارشناسان فرش دستباف خراسان رضوی درخواست شده است تا در این جشنواره و در بخش انتخاب برترینها حضور یابند.
علاقه مندان می توانند به نشانی مشهد مقدس، بلوار خیام، مقابل هتل هما شماره 2، سازمان بازرگانی خراسان رضوی، اداره فرش مراجعه کرده و یا با شماره تلفنهای 7688070 و 9-7622361-0511 داخلی 243 تماس بگیرند.
مرکز ملی فرش ایران